EMDR Nedir?
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing — Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme); zorlayıcı ya da travmatik yaşantıların zihinde işlenmesine odaklanan, yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Bu yaklaşım, geçmişte yaşanan zorlayıcı deneyimlerin bugünkü duygu, düşünce ve beden tepkileri üzerindeki etkisini ele alır. EMDR; özellikle travma sonrası stres belirtileri alanında uluslararası literatürde etkinliği araştırılmış ve klinik rehberlerde yer alan yaklaşımlar arasındadır.
Nasıl Çalışır?
EMDR yaklaşımına göre; bazı zorlayıcı yaşantılar, yaşandıkları dönemde zihinde yeterince işlenemeyebilir. Bu yaşantılara ait görüntüler, duygular, düşünceler ve beden duyumları güncel yaşamda tetiklenerek yoğun tepkilere yol açabilir.
EMDR sürecinde; kişinin zorlayıcı anıya kısa süreli olarak odaklanması sırasında göz hareketleri gibi çift yönlü uyarım kullanılır. Amaç, anının duygusal yükünün azalması ve yaşantının daha işlevsel bir biçimde zihinde yeniden işlenmesidir.
EMDR'nin Aşamaları
EMDR; yapılandırılmış, aşamalı bir protokol çerçevesinde yürütülür. Süreç genel hatlarıyla şu adımları içerir:
Öykü alma ve değerlendirme, hazırlık ve kaynak geliştirme, çalışılacak anının belirlenmesi, duyarsızlaştırma ve yeniden işleme, olumlu inancın yerleştirilmesi, beden taraması ve kapanış. Her görüşme kişinin hazır oluşuna göre planlanır; sürecin hızı kişiden kişiye değişir.
Hazırlık aşamasında kişinin duygusal düzenleme becerileri desteklenir; çalışmaya ancak kişi kendini yeterince güvende hissettiğinde geçilir.
Terapi Süreci
EMDR'nin psikoterapi sürecinde kullanılıp kullanılmayacağı; kişinin başvuru nedeni, yaşam öyküsü ve klinik değerlendirme doğrultusunda belirlenir. EMDR, kendi başına ya da BDT ve Şema Terapi ile bütünleşik biçimde çalışma sürecine dahil edilebilir. Süreç kişiye özgü olarak planlanır.
Sık Sorulan Sorular
EMDR en yaygın olarak travmatik yaşantılar alanında bilinmekle birlikte; kaygı örüntüleri, kayıp süreçleri ve olumsuz kendilik inançları gibi geçmiş yaşantılarla bağlantılı farklı konularda da sürece dahil edilebilir. Uygunluk, klinik değerlendirme doğrultusunda belirlenir.
Süre; çalışılan yaşantının niteliğine, kişinin ihtiyaçlarına ve sürecin akışına göre değişkenlik gösterir. Bazı durumlarda görece kısa sürede ilerleme gözlenebilirken, köklü ve tekrarlayan yaşantılarda süreç daha uzun planlanabilir.
Bu sayfa bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya kişiye özel psikolojik değerlendirme yerine geçmez. Psikoterapi süreci kişinin ihtiyacına göre değerlendirilir.